تبلیغات
پایگاه اطلاع رسانی لاشارwww.lasharnews.ir - خرما مشکلات و ارائه راه کارها

پایگاه اطلاع رسانی لاشارwww.lasharnews.ir
 

کد متحرک کردن عنوان وب

بخش کشاورزی به عنوان بخش پایه و استراتژیک اقتصاد، تامین کننده غذا و مواد اولیه برای سایر بخش ها است. در صورت فعالیت مفید این بخش است که زمینه فعالیت و پیشرفت سایر بخش ها تهیه شده و کشور به سوی توسعه سوق می یابد.

براساس آمار سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو)، طبق گزارش جدید این سازمان، به منظور تولید غذای کافی برای جمعیت 1/9 میلیاردی جهان در سال 2050، باید 83 میلیارد دلار سرمایه گذاری خالص در کشاورزی کشورهای در حال توسعه صورت گیرد. که با این حساب، سرمایه­گذاری در بخش  کشاورزی باید حدود 50 درصد افزایش یابد.

از این سرمایه­گذاری پیش­بینی­ شده، حدود 20 میلیارد دلار برای تولید محصولات کشاورزی و 13 میلیارد دلار برای تولید محصولات دامی اختصاص خواهد یافت. سرمایه­گذاری برای مکانیزاسیون بیش­ترین سهم از این بودجه را دارد و پس از آن، توسعه و بهبود سیستم آبیاری قرار دارد.

50 میلیارد دلار دیگر برای ارایه خدمات جهت رسیدن به هدف افزایش 70 درصدی تولید بخش کشاورزی در سال 2050 لازم است. بخش عمده این سرمایه­گذاری مربوط به بخش پیشین کشاورزی و خدمات مربوط به آن، باید توسط بخش خصوصی صورت گیرد. البته سرمایه­گذاری دولتی برای ایفای بهتر وظیفه نظام کشاورزی و ایجاد امنیت غذایی باید انجام شود که پژوهش و توسعه در بخش کشاورزی از اولویت های سرمایه­گذاری دولتی می باشد.

نگاهی مختصر به کشاورزی بلوچستان و لاشار

منطقه بلوچستان دارای آب و هوای تقریبا متفاوتی می باشد که به همین علت موقعیتی مناسب و استراتژیک برای کشاورزی و مهمتر از همه سرمایه گذاری در منطقه دارد. منطقه لاشار نیز دارای چنین آب و هوایی می باشد که می توان در بخش کشاورزی، البته با در نظر گرفتن اصول کشاورزی و علم روز، قدم های مثبت و نوینی برداشت.

برداشت میوه های متنوع از جمله لیمو، پرتغال، توت، انگور، زیتون، زردآلو، هلو، انجیر، خربزه، هندوانه و مهمتر از همه خرما موید این گفته می باشد، که به علت گسترده بودن بحث کشاورزی که در این مقاله نمیگنجد، قصد داریم به بحث در مورد بیشترین محصول کشاورزی منطقه لاشار و بلوچستان یعنی خرما بپردازیم و با بیان مشکلات و محدودیت های موجود در این بخش و با ارایه راه کارهای علمی و کارشناسی شده، قدمی در جهت توسعه پایدار و شکوفایی منطقه لاشار برداریم.

خرما و تاریخچه آن:

درخت خرما یا نخل یکی از مقدس ترین و قدیمی ترین درختان میوه شناخته شده برای انسان است. به گونه ای که نام این میوه 42 بار در قرآن مجید تکرار شده است و مسلمانان آن را از میوه های بهشتی می دانند. در دیانت مسیح برگ خرما سمبل و نشانه شهادت و روح شهدایی است که در راه دیانت حضرت مسیح جان باخته اند. یک ضرب‌المثل عربی هم می‌گوید: «خواص درخت خرما به اندازه روزهای سال است.»

پیدایش درخت خرما در جهان از دوران دوم زمین شناسی آغاز شده؛ اما زمان پی بردن انسان به ارزش غذائی خرما و كاشت درخت آن به شش هزار سال پیش از میلاد می رسد. مبداء اصلی این گیاه بدرستی مشخص نیست. بعضی از دانشمندان مبداء اصلی آن را در آسیا و كرانه های خلیج فارس و گروهی دیگر زیست گاه اصلی خرما را شمال آفریقا یا شبه قاره هند می دانند. بر اساس شواهد باستان شناسی قدمت كشت نخل خرما در ایران به بیش از شش هزار سال می رسد. در حال حاضر خرما در هر پنج قاره دنیا و در34 كشور كشت و مورد بهره برداری قرار گرفته است.

 

اهمیت درخت خرما

الف: فرآورده ها

خرما میوه ای است با ارزش غذائی بالا كه به علت دارا بودن مواد قندی قابل توجه (حدود 70%) علاوه بر مصرف غذایی، در صنعت نیز موارد استفاده فراوان دارد. مصارف مختلف خرما در صنعت شامل شیره خرما، شهد خرما (عسل خرما )، قند مایع، سركه خرما، الكل، عصاره نوشابه، کلمپه خرما، حلوای خرما، شکلات صبحانه خرما، چیپس ساده خرما، چیپس طعم دار خرما، لواشک خرما، خرما بریز، شکلات جامد خرما، سس، رب، ترشی، کمپوت، مارمالاد، مربا و خوراك دام می باشد و از هسته آن روغن كربن اكتیو، لوریل الكل، مواد موثر سطحی، پماد هسته خرما( برای رشد مژه ها) و از ضایعات آن در تركیب خوراك دام و طیور و از برگ خرما در ساخت انواع ظروف بافتنی، حصیر و از تنه و چوب خرما در كارخانجات نئوپان سازی و كاغذ سازی و همین طور پوشش ساختمانها و پلها استفاده می كنند. خرما به عنوان غذای دوره بحران نظیر سیل، زلزله و جنگ و خشكسالی و همچنین به عنوان غذای اصلی قشر فقیر در مناطق محروم و به ویژه در كشورهای جهان سوم كه با مشكلات سوءتغذیه و گرسنگی مواجه هستند، نقش مهمی را ایفا می كند. علاوه بر موارد فوق، خرما به دلیل ویژگی های منحصر به فرد نظیر مقاومت به خشكی و كم آبی، تحمل شرایط نا مساعد آب و خاك در زمره معدود گونه های گیاهی است كه توانسته گسترش و اسكان انسان در سرزمین های گرم و لم یزرع دنیای قدیم را امكان پذیر سازد.

ب: تاثیر بر سلامتی

تاثیر خرما بر سلامتی در تحقیقات متعددی بررسی شده است. از آنجا که خرما در گروه میوه‌ها طبقه بندی می‌شود، از فواید مصرف میوه و سبزی برخورداراست.

به علاوه خرما به علت چربی کمی که دارد به عنوان ماده غذایی کم چربی در نظر گرفته می‌شود.

به خاطر مقادیر ناچیز سدیم ، بیماران مبتلا به فشار خون بالا با مصرف آن مشکلی نخواهند داشت ، مگر اینکه با مصرف نامتعادل باعث اضافه وزن در آنها شود.

بیشترین اهمیت خرما به علت تامین فیبر گیاهی است. به گفته دانشمندان مصری ، خوردن ‪ ۸۰گرم خرما، ‪ ۱0درصد نیاز روزانه بدن به نیاسین را جبران می کند.“نیاسین” برطرف‌کننده مشکلات گوارشی، روانی و پوستی است.

این مقدار خرما همچنین پنج درصد نیاز روزانه به ویتامین‌های ‪ B1و ‪B2 را که در سلامت اعصاب و دستگاه گوارش نقش دارند، تامین می‌کند.

این میوه سر شار از انواع ویتامین از جمله  آ ’ ب ’ ث ’ای’و دارای فلزات معدنی مثل فسفر ’ کلسیم ’ آهن ’ ید و منیزیم میباشد که هر کدام از این مواد در سلامتی انسان نقش بسزایی دارد

این میوه به خاطر داشتن منیزم ضد سرطان بوده و برای شنوایی ’ بینایی ’ درد کمر ’ درد مفاصل ’ سیاتیک’ درمان سینه و ریه مفید است .

استفاده از این میوه در ماه مبارک رمضان به دلیل ارزش غذایی آن توصیه شده‌ است، این میوه، قند کاهش یافته در دوران روزه داری را جبران می‌کند، به علت دارا بودن فیبر و خاصیت ملین بودن آن ، سیستم گوارشی را که به دلیل روزه‌داری بی‌تحرک شده است ، به تحرک وا می‌دارد.

خرما به علت داشتن منیزیم ، انرژی عضلانی بدن را تقویت می‌کند و نیروی عمومی بدن را افزایش می‌دهد و به علت داشتن فسفر و منیزیم موجب تقویت حافظه می‌شود.

جدیدترین تحقیقات علمی بیانگر موثر بودن خرما در رفع خشونت افراد و مایه آرامش روحی آنان است. می گویند جوشانده خرما در شیر سینه را نرم’ کلیه ها را درمان ’و از التهاب و امراض عفونی و ریزش مو جلوگیری میکند .

خرمای ایران و وضعیت آن در جهان

کشور ایران با داشتن 230 هزار هکتار سطح زیر کشت، به طور میانگین تولید کننده بیش از یک میلیون تن خرما در سال می باشد؛ که با این آمار و ارقام در خواهیم یافت که میزان تولید خرما در ایران بسیار پایین تر از میانگین جهانی است. به طوری که ما در حال حاضر بین 4 تا 5 تن خرما در هر هکتار تولید می کنیم، اما این رقم برای کشوری مثل مصر، حدود 30 تن در هکتار است.

از میان خرمای تولیدی در ایران، بین 10 تا 15 درصد هر ساله صادر می شود. البته لازم به ذکر است که در تمام سال هایی که ایران خرما صادر می کند، هیچ گاه صادراتش از 132 هزار تن بالاتر نرفته است. حدود 35 درصد از خرما نیز در داخل مصرف می شود و نزدیک به نیمی از خرمای تولید شده یعنی 500 هزار تن به دلایل مختلف از چرخه مصرف خارج شده و از بین میرود.

در حالی که این مقدار می توانست ماده اولیه صنایع تبدیلی از جمله سس خرما باشد که امروزه در کشور ژاپن تولید و صادر می شود؛ به طوری که براساس آمار سازمان خواروبار جهانی(فائو)، ایران با 230 هزار هکتار سطح زیر کشت رتبه اول و با تولید یک میلیون تن خرما، رتبه دوم را در بین کشور های تولید کننده خرما پس از تونس دارد.

انواع خرما:

در ایران 400نوع خرما شناسایی شده است که پیارم، مجول، زاهدی، کبکاب، ربی و مضافتی از مهمترین گونه های خرمای ایران قلمداد می شوند.

کارخانجات فرآوری و بسته بندی خرما در ایران

از میان 400 خرمای شناسایی شده در ایران، فقط 50 رقم آنها با قیمت مرغوب و به عنوان خرمای درجه 1 به فروش می رسند و بقیه آنها با قیمت بسیار کم و به صورت فله ای به فروش می رسند.

کشور ایران 30% از صادرات خرمای جهان را به خود اختصاص داده است که 70% از این مقدار را کشورهای اروپایی و آمریکایی با قیمت بسیار کم خریداری می کنند. همانطور که گفته شد 500 هزار تن از خرمای تولیدی در ایران به ضایعات تبدیل شده و یا غیر قابل مصرف می شود، که فقط 10% از این خرماها جذب صنایع تبدیلی می شود. یعنی تا رسیدن به حد مطلوب و مصرف کردن تمام خرمای غیر مرغوب تولیدی کشور در بخش صنایع تبدیلی، حدود 400 هزار تن فاصله داریم که این 400 هزار تن یا اصلا از درخت چیده نمی شود یا به صورت ضایعات از بین می رود. که اگر هر کیلو خرمای غیر مرغوب با قیمت 200 تومان به فروش برسد، سالانه حدود 800 میلیارد تومان در صنعت خرما حیف و میل می شود. در ضمن به این نکته نیز باید توجه کرد که اگر این میزان خرما وارد صنایع تبدیلی می شد، حداقل 10 برابر ارزش افزوده پیدا میکرد. با احتساب این ارقام، در کشور ما سالانه حدود 800 میلیارد تومان از محل ضایعات خرما از دست می رود. این در حالی است که تمام صادرات خرمای ایران در سال بین 80 تا 120 میلیارد تومان است. یعنی در صورت رعایت کردن همه اصول از زمان گرده افشانی تا برداشت خرما، سود کشاورزان از فروش خرما 10 برابر خواهد شد.

در حال حاضر 119 واحد بسته بندی با ظرفیت 200 هزار تن فرآوری خرما در کشور وجود دارد  و همچنین 69 واحد فرآوری با ظرفیت تبدیل 160 تن خرما به محصولات خرما در کشور فعال است؛ که در اینجا به تعدادی از واحدهای فعال در کشور اشاره می نماییم:

1- کارخانه بسته بندی خرما در استان هرمزگان

2- کارخانه تولید عسل خرما در استان هرمزگان( اولین کارخانه تولید عسل در جهان)

3- بزرگترین واحد بسته بندی خرما در استان هرمزگان

4- کارخانه تولید الکل اتیلیک در استان هرمزگان

5- کارخانه پودر هسته خرما در استان خوزستان

6- کارخانه شیرینی و شکلات از قند طبیعی خرما در شیراز

7- بسته بندی خرمای صادراتی در بم

8- تولید سرکه خرما، محصول صنایع غذایی مهرام

خرمای سیستان و بلوچستان

استان سیستان و بلوچستان به عنوان دیار نخلستان های انبوه با درختان سر به زیر افکنده از خوشه های پربار خرما، با داشتن 36 هزار هکتار سطح زیر کشت و سالانه حدود 190 هزار تن خرما، دومین تولید کننده این محصول پس از خوزستان در ایران می باشد که به علت نبود سرمایه گذاری مناسب با نام دیگر استان ها بسته بندی و به بازارهای مصرف داخلی و خارجی صادر می شود.

وضعیت نامناسب حاکم بر صادرات خرمای تولید سیستان و بلوچستان موجب شده هویت است تولیدکنندگان واقعی این محصول ناشناخته بماند و ارزش افزوده حاصل از زحمت مردان زحمتکش این منطقه در جیب دیگران قرار گیرد.

خرمای تولیدی سیستان و بلوچستان قسمت قابل توجهی از نیازهای تغذیه ای روستاها و شهرهای مناطق زیر کشت را تامین می کند.

براساس مستندات موجود کشت خرما در استان سیستان و بلوچستان از سابقه دو هزار ساله برخوردار است، به طوری که نخستین درختان خرمایی که در تاریخ بلوچستان از آن نام برده شده است، 327 سال قبل از میلاد مسیح توسط سپاه اسکندر مقدونی به این منطقه وارد شده است.

پرورش و تولید خرما در استان با توجه به قابلیت رشد و مقاومت آن در برابر کم آبی، شوری، گرما و همچنین کشت توام با مرکبات، سبزیجات و سایر محصولات کشاورزی در بین نخلستان ها، نقش اساسی را در اقتصاد کشاورزان و ساکنان منطقه بر عهده دارد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار داشت: 76 رقم خرما از جمله "دسکی، هلیله، سنگ شکن، شکری، کلگی، کروچ، مضافتی و ربی" بیشترین میزان را در مقایسه با سایر انواع خرما در این استان به خود اختصاص داده اند.

"محمد علی نیکبخت" میزان تولید سالانه خرمای مضافتی در استان را 85 هزار تن و ربی را 45 هزار تن عنوان نمود. به عبارت دیگر بیش از 50% از نخل های خرمای بلوچستان از رقم مضافتی  و 30% از ارقام ربی و هلیله ای هستند  که خرمای ربی به سبب بافت شکلاتی و نیمه خشک، قابلیت نگهداری و شستشو، رنگ سیاه و روشن و شکل کشیده با هسته کوچک از بازار پسندی خارجی مناسبی بویژه در اروپا برخوردار است و در نوع خود بی نظیر است.

بسته بندی و فرآوری خرما در استان سیستان و بلوچستان

متاسفانه به علت نبود سرمایه گذاری مناسب و مشارکت کمرنگ بخش خصوصی، استان هایی با رتبه پنجم و ششم تولید خرما، از لحاظ بسته بندی و فرآوری وضعیت مناسب تری در مقایسه با سیستان و بلوچستان دارند.

تاکنون 69 واحد بسته بندی و سردخانه در استان مجوز تاسیس دریافت کرده اند که از این تعداد، 11 واحد راه اندازی شده است. که این واحدها با ظرفیت 21 هزار تن در سال، کار بسته بندی و نگهداری انواع خرما را انجام می دهند.

در مورد فرآوری خرما، رئیس سازمان صنایع و معادن سیستان و بلوچستان، راه اندازی کارخانه فرآوری خرما در شهرستان های سراوان و ایرانشهر با مشارکت بخش خصوصی را از جمله مصوبات سفر دوم هیات دولت به استان عنوان کرد.

جواد نام آور جهرمی گفت: سرمایه اولیه برای راه اندازی  کارخانه فرآوری خرما در سراوان با مشارکت 60 درصدی بخش خصوصی و 40 درصدی سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران تهیه شده است.

وی افزود: زمین مورد نظر در شهرک صنعتی این شهرستان در نظر گرفته شده است و عملیات اجرایی آن با سرمایه اولیه 150 میلیارد ریال آغاز خواهد شد.

جهرمی گفت: فاز نخست این کارخانه در سال 1391 و فاز دوم آن در سال 1392 به بهره برداری میرسد. او ادامه داد، متاسفانه برای ساخت مجتمع صنایع تبدیلی خرما در ایرانشهر هنوز بخش خصوصی اعلام مشارکت نکرده است.

 

خرمای منطقه لاشار:

منطقه لاشار به دلیل داشتن آب و هوای بهتر نسبت به اطراف، دارای خرمای بسیار مرغوب و اعلا

می باشد به گونه ای که خرمای مضافتی دهستان چانف، مزه ای منحصر به فرد داشته و قابل رقابت با  بهترین خرماهای ایران میباشد، که به علت عدم تبلیغات مناسب و مهمتر از همه بسته بندی

 نا مناسب، سرمایه گذاری بر روی این خرما صورت نگرفته است و نهایتا با نام خرمای درجه 1 بم به استان های دیگر صادر می شوند.

به گفته یکی از کشاورزان فعال منطقه لاشار بیش از 50 نوع خرما در منطقه لاشار برداشت می شود که خرماهای مضافتی، کروچ، هلیله، کلگی و ربی( ربی بمپوری و سرچاهی) بیشترین خرماهایی هستند که در منطقه برداشت می شوند.

مشکلات خرما در منطقه لاشار

1- وجود خرده مالکیت

وجود خرده مالکیت در بخش لاشار به علت فقر مالی و اطلاعاتی و نیز اقتصاد معیشتی کشاورزان، در منطقه پر رنگ تر شده است.

2- ترشیدگی میوه خرما:

یکی دیگر از عوامل کاهش تولید خرما، ترشیدگی میوه خرما در بین خوشه ها قبل از هرس کردن می باشدست.

3- سنتی بودن تولید خرما

با وجود این که مردم منطقه چندین دهه است که صادر کننده خرما هستند، اما صادرات این محصول، هنوز سنتی است و به شکل صنعتی در نیامده. این در حالی است که امروز، برخی کشورها (از جمله فرانسه) با خرید فله ای خرما از ایران و فرآوری آن، اقدام به صادرات مجدد آن کرده و سود زیادی نیز از این طریق نصیب خود می کنند. حضور قدرتمند مافیای خرما در کشورهای جهان سومی و مهمتر از همه سنتی بودن تولید خرما در ایران، از جمله دلایل توسعه نیافتن این صنعت در کشور است.

4- نادیده گرفتن اصول مدیریتی

عمده ترین مشکلی که کشاورزان در عملکردهایشان دارند، نادیده گرفتن اصول مدیریتی و عدم رعایت فواصل کشت درختان است. معمولا فاصله نخل ها از هم باید 8متر باشد تا نور به اندازه کافی به آنها بتابد و میزان باردهی شان افزایش یابد. این در حالی است که کشاورزان ایرانی به طور معمول درختان را در فواصل 6متری از هم می کارند که این موضوع هم در نهایت منجر به افت کیفیت و کاهش قیمت خرمای آنها می شود.

5- فروش خرما با قیمت بسیار کمتر از میانگین جهانی

قیمت خرمای ایران در مقایسه با خرمای جهان بسیار کم می باشد به گونه ای که قیمت خرمای کشورمان 4 برابر کمتر از قیمت خرمای کشورهای صادر کننده خرما، از جمله تونس می باشد.

قیمت خرمای استان سیستان و بلوچستان در ایران، مشابه وضعیت قیمت خرمای ایران در جهان می باشد، یعنی همانگونه که قیمت خرمای ایران نسبت به کشورهای دیگر کمتر است، خرمای استان سیستان و بلوچستان و منظقه ی لاشار نیز با قیمت کمتری نسبت به استان های دیگر فروخته میشود. بنابراین کشاورز این استان و این منطقه سود بسیار کمی از فروش محصول خرمای خود میبرند.

6- موانع صادراتی

از موانع صادراتی خرمای منطقه می توان به ضایعات خرما در مرحله برداشت، تبلیغات ضعیف، بسته بندی نامناسب، نبود امکانات مکانیزه و عرضه این محصول به صورت فله ای اشاره کرد.

7- خشک سالی

خشک سالی چند سال اخیر در منطقه خسارات جبران ناپذیری را به کشاورزان و نخلستان هایشان وارد کرد و باعث نابودی سطح وسیعی از بهترین نخل هایشان گردید. در طی همین خشک سالی به علت خشک شدن محصولات و بی توجهی مردم، سطح وسیعی نیز از طریق آتش سوزی نابود گردیدند، که باعث افت محسوس تولید خرما و عرضه آن در منطقه گردیدند.

8- در نهایت شست و شوی نامناسب، ضد عفونی غیر اصولی و تعدیل نکردن رطوبت را میتوان از دیگر مشکلات تولید خرمای منطقه لاشار عنوان نمود.

پس از بیان مشکلات که در 8 آیتم ذکر گردیدند، حال به ارائه راه کار برای مقابله با این مشکلات خواهیم پرداخت.

راه کارها

1-خارج کردن کشاورزی از حالت سنتی و روی آوردن به کشاورزی مدرن با در نظر گرفتن اصول مدیریتی و علم روز کشاورزی، که این امر مستلزم حمایت بخش خصوصی و اعطای تسهیلات به کشاورزان با بهره ی کم میباشد. البته در این زمینه فرهنگ سازی میتواند نقش مهمی را در هر چه سریعتر عملی شدن این مورد ایفا بکند.

2-جایگزینی باغات فرسوده خرما با استفاده از کشت بافت گیاهی و حمایت بخش خصوصی

دبیر انجمن ملی خرمای ایران در این باره گفت: طرحی را برای ایجاد صنعت کشت بافت در حال تهیه داریم که در صورت همکاری وزارت جهاد کشاورزی در اجرای این طرح می توانیم با دادن نهال مناسب و ارزان قیمت به باغداران بخش عمده ای از ضایعات خرما را کاهش داده واز کاهش میزان تولید و تنزل رتبه تولید ایران در خرما جلوگیری کنیم.

حاجیپور با اشاره به اینکه در حال حاضر یک یا دو مجموعه در کشور به صورت انحصاری صنعت کشت بافت را در اختیار دارند، بر ضرورت توسعه این صنعت تاکید کرد و گفت: صنعت کشت بافت در کشور نیاز به ایجاد واحدهای جدیدی دارد که در این زمینه انجمن آمادگی ایجاد مجموعه ای در رابطه با کشت بافت را دارد تا به این ترتیب نهال مورد نیاز باغات فرسوده ای که از چرخه اقتصادی خارج می شوند را با قیمت مناسب تامین کرده و در اختیار کشاورزان قرار دهد.

وی تاکید کرد: با توسعه صنعت کشت بافت و رشد آن می توان ارقام مناسبی از خرما را که اکنون در چرخه اقتصادی وجود ندارند از طریق کشت بافت ایجاد کرده و رشد و توسعه دهیم و در نهایت ارقام با کیفیت را جایگزین باغات فرسوده کنیم.

کشت بافت گیاهی عبارت است از تکنیکی که برای تولید و تکثیر گیاه کامل از بخش هایی مانند سلول یا بافت گیاه استفاده می شود. این نوع تکثیر موسوم به تکثیر خرد یا ریزازدیادی بوده و با دو روش تولید گیاهک از طریق اندام زائی و جنین رویشی یا گیاهک زائی امکان پذیر است و در هر دو روش وجود یک محیط آزمایشگاهی استریل و استفاده از هوای تصفیه شده الزامی است که خوشبختانه در سال های اخیر تکنولوژی تولید نهال کشت بافت خرما به کشور وارد شده و به حالت بومی درآمده است.

3-قرار دادن واسطه گری در یک قالب منطقی و قانونمند

واسطه گری در بخش خرما باید در یک قالب منطقی و قانونمند قرار بگیرد، زیرا عاملی را که باعث شده بین قیمت خرید خرما از تولید کننده تا قیمت فروش همین محصول به مصرف کننده اختلاف بسیاری وجود داشته باشد، واسطه های غیر منطقی هستند که باید این وضعیت توسط تشکل هایی که در این بخش فعالیت دارند با نظارت سازمان توسعه تجارت و وزارت جهاد کشاورزی سروسامان پیدا کند. و از  آنجاییکه خارج کردن واسطه هایی که منطقی کار می کنند صحیح نیست، باید برای مقابله با واسطه هایی که به صورت غیر عادلانه و غیر منطقی کار می کنند، اماکنی در سراسر کشور در اختیار تشکل ها قرار گیرد، تا آنها با توزیع مستقیم خرما، وضعیت بازار این محصول را ساماندهی کنند.

4- جلوگیری از ترشیدگی خرما

همانطور که گفتیم، یکی از رایج ترین مشکلات کشاورزان در زمینه برداشت خرما، ترشیدگی آن می باشد. پیشنهاد میشود که برای جلوگیری از این امر، خوشه ها باید به صورت دقیق هرس شود و فقط بین 7 تا 10 خوشه بر روی درخت باقی بماند  که در صورت رعایت این اصل توسط کشاورزان تولید خرما به صورت قابل توجهی افزایش یابد.

5- احداث کارخانجات بسته بندی و فرآوری خرما

در موقعیت کنونی، احداث و راه اندازی کارخانجات بسته بندی و فرآوری خرما، مطابق با استاندارد های بین المللی و بازاریابی مطلوب، مطمئناً نقش مهمی را در اقتصاد کشاورزان و مهمتر از همه جلوگیری از صدور فله ای خرما صادر خواهد کرد.

همچنین ورود خرما با بسته بندی مناسب به بازار ایران و جهان ارزش افزوده و مهمتر از همه اشتغالزایی فراوانی را در بر خواهد داشت.

منطقه ی لاشار دارای فرصت بسیار مطلوبی برای سرمایه گذاری در زمینه بسته بندی و فرآوری خرما می باشد که از میان آنها می توان به داشتن خرماهای مرغوب و درجه 1، تنوع خرما و مهمتر از همه وجود جاده ترانزیت در منطقه عنوان کرد که سهم مهمی را در جهت رشد و توسعه منطقه خواهد داشت و این امر بیش از پیش نیاز به سرمایه گذاری در بخش بسته بندی و فرآوری خرما را بیشتر کرده و نیاز به وجود چنین مجتمعی را در جهت صادر کردن و معرفی خرمای مرغوب منطقه لاشار پر رنگ تر میکند.

اما فرصت بسیار مناسبی که همه نخل داران کشور از آن می توانند بهره ببرند، اختصاص 2 هزار میلیارد ریال اعتبار دولت برای فرآوری و بسته بندی خرما می باشد، که مردم و مسئولین منطقه لاشار نیز باید از این فرصت مناسب استفاده کرده و اقدامات لازم را برای دریافت مجوز و راه اندازی این کارخانه انجام بدهند. البته ناگفته نماند که اجرای چنین طرح عظیمی که به همراه خود اشتغالزایی را به همراه خواهد داشت، مستلزم هویت دادن دولت به بخش خصوصی می باشد، یعنی دولت باید اجرای چنین طرح هایی را به بخش خصوصی واگذار کند و خود به عنوان ناظر و هدایت کننده، نظاره گر اجرای ظرح باشد.

موضوع مهم دیگری که در زمینه فرآوری خرما حائز اهمیت است، سیاست ها در زمینه فرآوری و حتی بسته بندی خرما می باشد، به دیگر سخن ما ابتدا باید بدانیم که کدام یک از فرآورده های خرما در کشور از بیشترین بازار برخوردار است و در ادامه با شناسایی آنها اقدام به تولید فرآورده های خرما نماییم.

نتیجه گیری:

با توجه به سیاست های سرمایه گذاری در زمینه کشاورزی و در نظر گرفتن نیاز جامعه و مهمتر از همه امتیازات موجود برای سرمایه گذاری در زمینه خرما در منطقه لاشار، به نظر می رسد در حال حاضر بهترین کارهایی که میتوان در جهت توسعه پایدار میوه خرما و شکوفایی آن انجام داد، احداث کارخانجات فرآوری و بسته بندی خرما، جایگزینی باغات فرسوده از طریق فن کشت بافت گیاهی و جلوگیری از احداث چاه های غیر مجاز که ضربه سنگین و مهلکی را به کشاورزی منطقه لاشار وارد کرده اند، می باشند. لازم به ذکر است که اجرایی شدن اینگونه حرکات نیازمند همکاری عمیق مردم، دولت و سرمایه داران می باشد تا قدمی ژرف و محکم در جهت توسعه پایدار و شکوفایی بخش لاشار برداشته شود.

(1) این مقاله در اولین همایش توسعه پایدار و شکوفایی بخش لاشار ارائه شده است.

 

نویسنده و محقق: داریوش مبارکی



نوشته شده در تاریخ یکشنبه 1 شهریور 1394 توسط عبدالمالک زین الدینی
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک